Docieranie do szerszego grona odbiorców to najwyższy priorytet działań związanych z BHP.

Martin Cottam, prezes komisji ISO/TC 283, przedstawia najnowsze plany dotyczące standardu ISO 45001.
 
Ponad 70 delegatów spotkało się w Coventry w Wielkiej Brytanii na pierwszym spotkaniu ISO/TC 283 — komisji odpowiedzialnej za rozwój międzynarodowego standardu BHP, ISO 45001. Delegaci reprezentują narodowe organy standaryzacyjne 36 krajów uczestniczących, wraz z instytucjami pośredniczącymi, w tym także organizacjami związków zawodowych i pracodawców oraz instytucjami branżowymi i certyfikacyjnymi.
 
Jaki był cel tego pierwszego spotkania i jakie były jego efekty? 
''Cele spotkania był dwojaki: uzgodnienie programu pracy komisji oraz rozpoczęcie prac nad jego wstępnymi elementami. Uzgodniliśmy, że będziemy pracować nad dwoma zagadnieniami zaproponowanymi jeszcze przed spotkaniem w Coventry i zatwierdzonymi przez grupę narodowych organizacji standaryzacyjnych.
 
Te elementy to Podręcznik zarządzania BHP skierowany do mniejszych organizacji oraz Standardy i wytyczne dotyczące zagrożeń psychologicznych w miejscu pracy.  Omawialiśmy także możliwe przyszłe zagadnienia robocze związane z badaniem incydentów, wskaźnikami BHP, a także rolą kierownictwa najwyższego szczebla, ale zdecydowaliśmy się na razie odłożyć na później formalne propozycje w tym zakresie.  Prawdopodobnie przełożymy także prace nad formalną propozycją standardów i wytycznych w miarę postępów w pracy nad mniej formalnym przewodnikiem.
''
 
Co jeszcze może nam Pan powiedzieć o Podręczniku oraz Standardach i wytycznych na tym etapie?
''Tempo prac nad podręcznikiem dla mniejszych organizacji przyspiesza. Chcemy zakończyć prace do końca 2019 r., co jest dość ambitnym zadaniem. Czeka nas dużo pracy w wirtualnych grupach w formie seminariów internetowych, co nie jest takie proste w przypadku tak różnorodnej międzynarodowej grupy, ale wszyscy są chętni do podjęcia wyzwania. 
 
Wytyczne i standardy dotyczące zagrożeń psychologicznych w miejscu pracy będą opracowywane zgodnie z bardziej typowym, 3-letnim harmonogramem. Ponieważ będą one miały charakter formalnego standardu, planowanie obejmie kilka okresów konsultacyjnych, zarówno z udziałem narodowych komitetów lustrzanych, jak i szerszych grup odbiorców.''

 
Jakie są aktualnie najważniejsze problemy związane z BHP, nad którymi pracują członkowie komisji?
''Głównym przedmiotem prac komisji jest maksymalizacja wpływu, jaki standard ISO 45001, a także wszelkie dodatkowe dokumenty, które zdecydujemy się opublikować, będą miały na wydajność działań związanych z BHP.  Publikacje takich standardów i wytycznych mają na celu wyłącznie wsparcie organizacji w poprawianiu warunków BHP i zwiększania bezpieczeństwa pracowników.  Wierzymy, że ogólne ramy ISO 45001 mogą pomóc organizacjom osiągnąć odpowiednie cele, ale jest to możliwe wyłącznie pod warunkiem wykorzystania odpowiednich materiałów oraz działania w sposób, który faktycznie zmierza do ograniczenia nie tylko ryzyka, ale także biurokracji. ''
 
W jaki sposób komisja chce zapewnić, że standard ISO 45001 utrzyma swoje znaczenie?
''Struktura standardu ISO została zaprojektowana tak, aby wspierać odpowiednie procesy.  Każda jednostka standaryzacyjna obejmuje także „lustrzany komitet” przedstawicieli interesariuszy, którzy wspólnie określają wkład poszczególnych delegatów do prac komisji.
 
Liczebność ich jest różna, ale zazwyczaj obejmują one 30–50 członków, a w jednym przypadku nawet powyżej 100!  Na przyznawanie priorytetów i wpływanie na ostateczny kształt poszczególnych elementów wywiera wpływ wiele zainteresowanych osób.  Ponadto, publiczna konsultacja stanowi część procesu opracowywania formalnych standardów, więc jest to bardzo inkluzywny proces.
''
 
Jakie jest zainteresowanie standardem ISO 45001 w ciągu pierwszych 6 miesięcy od premiery?
''ISO przeprowadza okresowe ankiety w celu zebrania od certyfikowanych organizacji danych dotyczących każdego z najważniejszych standardów, ale ISO 45001 został opublikowany stosunkowo niedawno, więc nie został objęty ostatnią ankietą.  Oczywiście certyfikacja to tylko jeden ze sposobów, w jakie organizacje mogą zmierzyć lub wykazać zgodność ze standardem.  Dostępne, choć nieco anegdotyczne, dowody sugerują dobre przyjęcie nowego standardu. Prawdopodobnie będzie on przyciągał organizacje, które obecnie posiadają certyfikat OHSAS 18001, ale także takie, które wcześniej nie używały żadnego standardu w dziedzinie firmowego BHP.''
 
Czy są dostępne przykłady ilustrujące sposób, w jaki standard wpłynął na BHP w organizacjach do tej pory?
''Na tym etapie jeszcze nieliczne organizacje dokonały przejścia na nowy standard, więc na ocenę jego wpływu jest jeszcze za wcześnie. Otrzymaliśmy już pozytywne opinie dotyczące sposobu, w jaki standard ISO 45001 rozszerza wymagania przewidziane przez certyfikat OHSAS 18001, ale na tym etapie takie reakcje wyrażają pozytywny stosunek do zmian w ogóle.
 
No i oczywiście należy pamiętać, że największy wpływ standard ISO 45001 wywrze prawdopodobnie nie na organizacje, które już wdrożyły certyfikat OHSAS 18001, ale organizacje, które go nie wdrożyły i które czeka jeszcze ustanowienie systemu zarządzania firmowym BHP.   Prawdziwym sprawdzianem będzie to, czy nowe wymagania wywarły pozytywny wpływ na wyniki BHP w organizacji.''
 
Jakie korzyści zapewnia firmom wdrożenie systematycznego podejścia do zarządzania BHP?
''Myślę, że zalety ustrukturyzowanego i systematycznego podejścia do zarządzania BHP są bardzo liczne, więc wymienię tylko kilka najważniejszych.  Pierwszą z pewnością będzie to, że ustrukturyzowane procesy pomagają stwierdzić konieczność zmian i wspierają w zarządzaniu nimi. Wiele niedopatrzeń w zakresie BHP wynika z nieprawidłowego zarządzania, a podejście oparte na strukturze zwiększa prawdopodobieństwo identyfikacji zagrożeń związanych ze zmianami — planowanymi lub nieplanowanymi, a to pozwala podjąć odpowiednie działania zapobiegające takim zagrożeniom. 
 
Po drugie, formalne, systematyczne podejście do zarządzania BHP może pomóc w angażowaniu członków wyższego kierownictwa w ważne problemy — zapewniając im możliwości uczestnictwa w problemach BHP, zamiast delegowania zadań w dół organizacji i pozostawania na uboczu.''
 
Wspomniał Pan wcześniej o celu, jakim jest zwiększenie zainteresowania standardem w bardzo małych, małych i średnich przedsiębiorstwach. W jaki sposób komisja pomaga realizować ten cel?
''Miarą wagi, jaką ma dla nas wdrożenie standardu ISO przez niewielkie organizacje, jest to, że jeden z pierwszych punktów roboczych w naszym podręczniku implementacji standardu ISO 45001 jest skierowany właśnie do niewielkich organizacji. 
 
Bardzo lubimy wyszukiwać sposoby na promowanie wiedzy o standardzie ISO 45001 wśród takich organizacji oraz pokazywać, jak założenia naszego standardu odnoszą się do takich mniejszych firm.  Duży procent pracowników na całym świecie jest zatrudniony w bardzo małych, małych i średnich przedsiębiorstwach, których działalność, mimo niewielkich rozmiarów, wcale nie jest pozbawiona ryzyka. Takie organizacje nie muszą posiadać tak głębokiego doświadczenia w zakresie BHP, jak ma to miejsce w przypadku większych organizacji, i często nie wiedzą, gdzie znaleźć najlepsze praktyki i różne pomocne materiały, np. standardy.''
 
Uczestnicy i interesariusze na całym świecie zapewniają komisji ISO/TC 283 odpowiednie doświadczenie i wsparcie w realizacji celu, jakim jest zwiększenie wpływu standardu ISO 45001 praz pomoc organizacjom w zwiększeniu standardów BHP.
 
W czasie rozmowy z Martinem wyraźnie widać skupienie wysiłków firmy na opracowywaniu praktycznych materiałów dodatkowych, które ograniczają biurokrację tam, gdzie to możliwe. Trwają przygotowania związane z wydaniem Podręcznika dla mniejszych organizacji w 2019 roku oraz długoterminowym projektem opracowania Standardów i wytycznych związanych z psychologicznymi zagrożeniami w miejscu pracy — LR będzie na bieżąco informować o zmianach sytuacji i postępach tych nowych projektów.